മൊബൈൽ തട്ടിപ്പുകളെ തടയാം; അറിയാം സഞ്ചാർ സാഥി ആപ്പിനെക്കുറിച്ച്

ടെലികോം ഉപയോക്താക്കളുടെ സുരക്ഷ മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി കേന്ദ്ര വാർത്താവിനിമയ വകുപ്പ് (DoT) പുറത്തിറക്കിയ സുപ്രധാന ആപ്പാണ് 'സഞ്ചാർ സാഥി'. 2025 ജനുവരിയിൽ കേന്ദ്രമന്ത്രി ജ്യോതിരാദിത്യ സിന്ധ്യയാണ് ഈ പദ്ധതി അവതരിപ്പിച്ചത്. സ്മാർട്ട്‌ഫോൺ നിർമ്മാതാക്കൾ തങ്ങളുടെ ഫോണുകളിൽ ഈ ആപ്പ് മുൻകൂട്ടി ഇൻസ്റ്റാൾ ചെയ്യണമെന്ന് (pre-installed) സർക്കാർ നിർദ്ദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്. ആൻഡ്രോയിഡ്, ഐഒഎസ് (iOS) പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിൽ ലഭ്യമായ ഈ ആപ്പ് ഉപയോഗിച്ച് നഷ്ടപ്പെട്ടതോ മോഷണം പോയതോ ആയ ഫോണുകൾ എളുപ്പത്തിൽ ബ്ലോക്ക് ചെയ്യാനും, നിങ്ങളുടെ പേരിൽ വ്യാജമായി എത്ര മൊബൈൽ നമ്പറുകൾ എടുത്തിട്ടുണ്ടെന്ന് പരിശോധിക്കാനും, ഫോണിന്റെ ഐഎംഇഐ (IMEI) നമ്പർ വഴി ഉപകരണത്തിന്റെ ആധികാരികത ഉറപ്പുവരുത്താനും സാധിക്കും.

ആപ്പിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളും സേവനങ്ങൾ എങ്ങനെ ലഭ്യമാക്കാം എന്നതും ഉൾപ്പെടെയുള്ള എല്ലാ വിവരങ്ങളും താഴെ വിശദീകരിക്കുന്നു.

എന്താണ് 'സഞ്ചാർ സാഥി' ആപ്പ്?

നിങ്ങളുടെ പേരിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിട്ടുള്ള മൊബൈൽ നമ്പറുകളെക്കുറിച്ചുള്ള സുപ്രധാന വിവരങ്ങൾ നൽകിക്കൊണ്ട് നിങ്ങളെ ശാക്തീകരിക്കുന്ന, ടെലികോം വകുപ്പിന്റെ (DoT) ഔദ്യോഗിക മൊബൈൽ ആപ്പാണിത്. നിങ്ങളുടെ അറിവില്ലാതെ ആരെങ്കിലും നമ്പറുകൾ എടുത്തിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ അവ ബ്ലോക്ക് ചെയ്യാനും ഈ ആപ്പ് നിങ്ങളെ അനുവദിക്കുന്നു. ഈ സംരംഭത്തിലൂടെ ഉപയോക്താക്കളുടെ സുരക്ഷ വർദ്ധിപ്പിക്കാനും അവബോധം വളർത്താനുമാണ് ടെലികോം വകുപ്പ് ലക്ഷ്യമിടുന്നത്.

സഞ്ചാർ സാഥി ആപ്പിന്റെ പ്രധാന സവിശേഷതകളും ഗുണങ്ങളും

സഞ്ചാർ സാഥി ആപ്പ് ഉപയോഗിച്ച് നിങ്ങളുടെ പേരിൽ എടുത്തിട്ടുള്ള മൊബൈൽ കണക്ഷനുകൾ പരിശോധിക്കാനും, നിങ്ങളുടെ ഫോൺ യഥാർത്ഥമാണോ എന്ന് ഉറപ്പുവരുത്താനും (genuineness), നഷ്ടപ്പെട്ടതോ മോഷ്ടിക്കപ്പെട്ടതോ ആയ ഫോണുകൾ ബ്ലോക്ക് ചെയ്യാനും സാധിക്കും. ഇതിനുപുറമെ, ആപ്പിലെ 'ചക്ഷു' (Chakshu) സേവനം വഴി സംശയാസ്പദമായ തട്ടിപ്പ് കോളുകൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യാനും, "+91" പ്രിഫിക്‌സ് ഉള്ള ഇന്ത്യൻ നമ്പറുകളിൽ നിന്ന് വരുന്ന അന്താരാഷ്ട്ര കോളുകളെക്കുറിച്ച് പരാതിപ്പെടാനും ഈ പ്ലാറ്റ്‌ഫോം വഴി സാധിക്കും.

അടുത്തിടെ രാജ്യത്ത് വർധിച്ചുവരുന്ന ടെലികോം തട്ടിപ്പുകളും വഞ്ചനകളും കുറയ്ക്കാൻ ഈ സേവനങ്ങൾ സഹായിക്കുമെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. നിങ്ങളുടെ ഫോൺ നഷ്ടപ്പെടുകയോ മോഷണം പോവുകയോ ചെയ്താൽ അത് ഉടൻ ബ്ലോക്ക് ചെയ്യുന്നതിലൂടെ, മറ്റുള്ളവരെ കബളിപ്പിക്കാൻ ആ ഫോൺ ഉപയോഗിക്കുന്നത് തടയാം. കൃത്യസമയത്ത് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തില്ലെങ്കിൽ അത്തരം തട്ടിപ്പുകളിൽ നിങ്ങൾ അറിയാതെ ഉൾപ്പെടാനുള്ള സാധ്യതയും ഇത് ഒഴിവാക്കുന്നു.

അതുപോലെ, നിങ്ങളുടെ പേരിൽ തെറ്റായി രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത മൊബൈൽ നമ്പറുകൾ നീക്കം ചെയ്യാൻ ആവശ്യപ്പെടുന്നതിലൂടെ, തട്ടിപ്പുകാർ നിങ്ങളുടെ നമ്പർ ഉപയോഗിച്ച് മറ്റുള്ളവരെ കബളിപ്പിക്കുന്നതോ അല്ലെങ്കിൽ മറ്റ് ക്രിമിനൽ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടുന്നതോ ആയ സാധ്യതകൾ കുറയ്ക്കാൻ സാധിക്കും. 'ചക്ഷു - റിപ്പോർട്ട് സസ്പെക്റ്റഡ് ഫ്രോഡ് കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ' (CRSFC) എന്ന സംവിധാനം, തട്ടിപ്പുകളെക്കുറിച്ച് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യാൻ മാത്രമല്ല, ഇത്തരം സംശയാസ്പദമായ പ്രവർത്തനങ്ങളെക്കുറിച്ച് മറ്റുള്ളവർക്ക് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകാനും നിങ്ങളെ സഹായിക്കുന്നു.

മറുഭാഗത്ത്, നിങ്ങൾ ഒരു സെക്കൻഡ് ഹാൻഡ് ഫോണാണ് വാങ്ങുന്നതെങ്കിൽ, അത് മോഷണം പോയതാണോ എന്ന് 'സഞ്ചാർ സാഥി' ആപ്പിലെ ഐഎംഇഐ (IMEI) നമ്പർ ഉപയോഗിച്ച് പരിശോധിക്കാൻ സാധിക്കും. സമീപകാലത്ത് വ്യാജ ഇലക്ട്രോണിക് ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ വിപണിയിൽ വ്യാപകമായിട്ടുണ്ട്. ഫോണിന്റെ ഐഎംഇഐ നമ്പർ സഞ്ചാർ സാഥി ആപ്പിൽ നൽകുന്നതിലൂടെ, അത് കമ്പനി (OEM) നിർമ്മിച്ച അസ്സൽ ഫോണാണോ അതോ വ്യാജനാണോ എന്ന് നിങ്ങൾക്ക് എളുപ്പത്തിൽ തിരിച്ചറിയാം.

സഞ്ചാർ സാഥി ആപ്പ് ഡൗൺലോഡ് ചെയ്യുന്നതും രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുന്നതും എങ്ങനെ?

1. 1. നിങ്ങൾ ആൻഡ്രോയിഡ് ഫോൺ ഉപയോഗിക്കുന്ന ആളാണെങ്കിൽ ഗൂഗിൾ പ്ലേ സ്റ്റോറിൽ നിന്നും, ഐഫോൺ ഉപയോക്താവാണെങ്കിൽ ആപ്പിൾ ആപ്പ് സ്റ്റോറിൽ നിന്നും 'സഞ്ചാർ സാഥി' (Sanchar Saathi) ആപ്പ് ഡൗൺലോഡ് ചെയ്യുക.
2. ആപ്പ് തുറക്കുക > നിങ്ങൾക്ക് സൗകര്യപ്രദമായ ഭാഷ തിരഞ്ഞെടുക്കുക > തുടർന്ന് 'Proceed' ബട്ടൺ അമർത്തുക.
3. ആപ്പിന്റെ സവിശേഷതകളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ നൽകുന്ന ഒരു പുതിയ സ്ക്രീൻ തെളിയും > അവിടെ 'Know More' എന്നതിൽ ടാപ്പ് ചെയ്യുക.
4. തുടർന്ന് സഞ്ചാർ സാഥി ആപ്പിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാൻ ആവശ്യപ്പെടും > അവിടെ 'Proceed' ബട്ടൺ അമർത്തുക.
5. നിങ്ങളുടെ പേരും ഇനിഷ്യലും ടൈപ്പ് ചെയ്ത് 'Register' അമർത്തുക. വെരിഫിക്കേഷനായി ഒരു എസ്എംഎസ് (SMS) അയക്കാൻ 'Send' ബട്ടൺ അമർത്തുക.
6. ഏതാനും നിമിഷങ്ങൾക്കുള്ളിൽ നിങ്ങളുടെ ഫോൺ നമ്പർ സഞ്ചാർ സാഥി പ്ലാറ്റ്‌ഫോമിൽ രജിസ്റ്റർ ആകും.